Cuối cùng, chủ đầu tư hai dự án nhà thu nhập thấp tại Đặng Xá (Gia Lâm) và Kiến Hưng (Hà Đông) đã chính thức công bố giá bán là 11,6 triệu đồng/m2. Một mức giá khó có thể gọi là rẻ, bởi để có thể được sở hữu một căn hộ 70m2, chủ nhân của nó phải bỏ ra hơn 800 triệu đồng.
Nhưng nghịch lý còn ở chỗ tại dự án Kiến Hưng không phải cứ đủ tiêu chuẩn và có tiền là mua được vì hiện đã có tới 3.000 hồ sơ đăng ký trong khi chỉ có chưa tới 1.000 căn hộ. Câu chuyện về nhà thu nhập thấp vẫn còn là câu chuyện dài.
1. Tính từ ngày "thoát ly khỏi gốc rạ" về Hà Nội học đại học đến giờ, vợ chồng anh Cường đã có thâm niên 15 năm làm người Hà Nội. Trừ mấy năm học đại học là được yên ổn ở ký túc xá, từ ngày đi làm đến giờ là 11 năm, cả hai người không nhớ mình đã chuyển nhà bao nhiêu lần. Cưới nhau được 5 năm, đứa con đầu giờ đã 4 tuổi nhưng cho tới bây giờ anh Cường vẫn không quên cái ngày cách đây hơn 4 năm, khi chỉ còn 1 tháng nữa là vợ đẻ thì bà chủ nhà bỗng nhiên dở chứng đòi nhà với lý do cho bà đẻ ở là xui. Chạy khắp Thanh Xuân, Cầu Giấy mà chẳng thuê nổi cái nhà đủ cho một gia đình sinh sống, anh Cường đành để vợ về Phú Thọ ở với bà ngoại chờ ngày sinh con, vì về quê ngoại ở gần bệnh viện cho yên tâm, cuối tuần về thăm vợ con cũng gần chứ đưa về quê nội mãi Sơn La thì xa quá.
Sau lần bị đuổi ấy, vợ chồng anh Cường càng nung nấu quyết tâm phải kiếm tiền mua nhà "dù có bằng cái lỗ mũi thì cũng là nhà mình chứ đi ở thuê nhiều lúc nhục lắm". Nhưng, quyết tâm thì có thừa, cả hai vợ chồng cũng nghĩ đủ cách xoay xở nhưng mà kiếm tiền đâu có dễ. Mỗi tháng, lương hai vợ chồng cộng lại được 10 triệu, đi làm thêm được khoảng 5 triệu nữa thì thuê nhà đã hết 3 triệu, rồi còn tiền ăn, tiền điện nước, tiền sữa, tiền học của con… tằn tiện lắm tiết kiệm được 5 triệu/ tháng. Tính ra một năm tiết kiệm cũng chỉ mua được có… 2 mét đất ở ngoại thành.
Bố mẹ hai bên mỗi lần xuống thăm con cháu thấy ăn ở chui rúc cũng muốn giúp mua nhà nhưng đều cảnh cán bộ về hưu với nông dân nên "lực bất tòng tâm". Năm ngoái, ông bà nội cắt đất ra bán được 200 triệu chẳng dám tiêu một đồng mang về cho hết vợ chồng anh. Ông bà ngoại cũng dốc hết số tiền dành dụm bao nhiêu năm được 150 triệu nữa cũng cho luôn. Vậy là có 350 triệu. Cộng với số tiền hai vợ chồng ky cóp mấy năm nữa được tổng cộng 550 triệu, cuối năm 2010, vợ chồng Cường bắt đầu vào cuộc hành trình đi tìm mua nhà. Nhưng có đi mua nhà mới thấy có cầm 1 tỉ trong tay cũng "chưa là cái đinh" gì chứ đừng nói là mấy trăm triệu.
Mất cả tháng quần hết từ Hà Đông, Long Biên, Gia Lâm mà không thể mua nổi nhà. Cuối cùng vợ chồng bàn nhau chờ mua nhà thu nhập thấp. Khi Công ty Vinaconex Xuân Mai nhận hồ sơ mua nhà dự án Kiến Hưng, Cường hăm hở vì hy vọng giá nhà sẽ như dự án ở Ngô Thì Nhậm thì dù vẫn phải đi vay mới đủ nhưng sẽ huy động hết anh em bạn bè. Nhưng, từ hôm đọc báo thấy giá bán tới 11,6 triệu đồng/m2, hai vợ chồng lại lo mất ăn mất ngủ. Lo vì không biết mình có được chọn hay không vì hiện đã có tới 3.000 người đăng ký mua nhà ở Kiến Hưng trong khi công ty chỉ có 864 căn hộ. Và cái lo khác lớn hơn, đó là tiền. Bởi với mức giá này, thì căn hộ 70m2 ở Kiến Hưng sẽ có giá 812 triệu đồng, mà khi về kiểu gì cũng sẽ còn phải sửa sang lại, ít cũng hết vài chục triệu trong khi bây giờ hai vợ chồng có dốc sạch bách cũng chỉ có khoảng 600 triệu. Đi vay 200 triệu bây giờ khó ngang đi… lên trời.
Ngồi nói chuyện với tôi, Cường rầu rĩ: "Ngày xưa đi học ở quê, tôi là niềm tự hào của bố mẹ. Mình cũng chỉ mong làm ăn có tiền phụ giúp thêm ông bà sống tuổi già cho nhàn nhã. Nhưng bây giờ đã ngoài ba mươi, có vợ có con rồi mà mình vẫn phải sống cảnh lấy "nông thôn nuôi thành thị" như thời đi học, thấy cực quá mà không biết làm thế nào. Nhiều hôm nghĩ đến tiền mà cả đêm không ngủ nổi ông ạ".
Tuy nhiên, hoàn cảnh của vợ chồng Cường không phải là cá biệt mà là cảnh chung của hầu hết những đôi vợ chồng trẻ ở Hà Nội có "xuất thân từ gốc rạ". Kiếm được một chỗ ở để "an cư lạc nghiệp" ngày càng trở nên xa tầm tay với phần lớn những người hưởng lương. Bởi tốc độ tăng giá nhà luôn cao hơn hàng chục lần khả năng kiếm tiền và tiết kiệm của mỗi người. Vì thế, khi một số doanh nghiệp thực hiện các dự án nhà thu nhập thấp, nhiều người đã khấp khởi một giấc mơ về ngôi nhà của riêng mình có cơ hội trở thành hiện thực.
 |
| Dự án nhà thu nhập thấp ở Kiến Hưng (Hà Đông) hiện có tới 3.000 hồ sơ đăng ký mua. |
 |
| Nhà thu nhập thấp ở dự án Ngô Thì Nhậm (Hà Đông). |
Nhưng, sau khi dự án nhà thu nhập thấp ở Ngô Thị Nhậm (Hà Đông) được bán hết với giá 8,8 triệu đồng/m2, tới dự án Kiến Hưng, Đặng Xá thì giấc mơ ấy dường như đã bắt đầu xa tầm tay của nhiều người. Bởi dù trong đợt hai này sẽ có khoảng 3.000 căn hộ thu nhập thấp tại các dự án ở khu đô thị mới Sài Đồng (quận Long Biên) với khoảng 800 căn; khu đô thị mới Đặng Xá (Gia Lâm) khoảng 1.000 căn; khu nhà ở Đại Mỗ (Từ Liêm) gần 200 căn và khu Kiến Hưng (quận Hà Đông) hơn 860 căn, nhưng với mức giá mà chủ đầu tư hai dự án Kiến Hưng và Đặng Xá công bố như hiện nay là 11,6 triệu đồng/m2 (mà theo chủ đầu tư mức giá này mới chỉ là tạm tính, sau khi công trình được nghiệm thu và quyết toán, chủ đầu tư mới chính thức chốt giá) thì để có thể mua được một căn nhà sẽ phải có khoảng 1 tỉ đồng, nghĩa là dù là nhà cho người thu nhập thấp nhưng cũng phải người giàu mới mua nổi.
Giải thích lý do vì sao cùng được hưởng những chính sách ưu đãi như nhau nhưng giá nhà thu nhập thấp ở Hà Nội cao ngang giá nhà thương mại ở TP HCM và cao gấp đôi giá nhà thu nhập thấp ở Đà Nẵng (mới đây hơn 300 căn hộ thu nhập thấp ở Đà Nẵng đã được Công ty Vincon bán ra với giá bình quân hơn 5,2 triệu đồng/m2), các chủ đầu tư cho rằng nhà thu nhập thấp chỉ được ưu tiên tiền sử dụng đất, còn giải phóng, san lấp mặt bằng, hạ tầng kỹ thuật, xây dựng nhà là do từng dự án một thì khác nhau vì vậy giá cũng phải khác nhau.
Không những thế, giá đất ở Hà Nội lại cao hơn ở TP HCM; chủ đầu tư các dự án nhà ở thương mại tại TP HCM hầu hết được cấp đất, thực hiện đền bù giải phóng mặt bằng từ trước đó khá lâu nên sẽ không bị đội giá nhiều. Các dự án nhà ở phía Nam phần lớn do các công ty tư nhân đầu tư và xây dựng tự thuê lao động nên có thể tiết kiệm được chi phí trả lương, đóng bảo hiểm... Còn tại Hà Nội, do nhu cầu quá lớn so với khả năng cung cấp nên giá nhà ở thương mại bị đẩy lên cao và vượt xa so với TP HCM.
Rõ ràng, nguyên nhân chính vẫn là nhu cầu nhà ở tại Hà Nội đang quá lớn so với khả năng cung cấp đã khiến giá nhà thu nhập thấp tại thủ đô cao ngất ngưởng và "không thể thấp hơn được".
2. Nhưng, những nghịch lý về nhà thu nhập thấp ở Hà Nội vẫn chưa hết. Trong khi dự án nhà thu nhập thấp Kiến Hưng đang trong cảnh "3 chọn 1" vì có tới 3.000 đơn đăng ký mà chỉ có chưa tới 1.000 căn hộ thì tại dự án Đặng Xá lại trái ngược hẳn, gần 1.000 căn hộ mà chỉ có 325 người nộp hồ sơ đăng ký mua, trong đó 306 hồ sơ hợp lệ. Sở dĩ nhà ở Đặng Xá ế không phải vì người dân không có nhu cầu mà lại vì… quy định của thành phố.
Theo quy định tại Quyết định 1501 của UBND TP Hà Nội, đối tượng được xét mua nhà thu nhập thấp đợt này phải là những người có hộ khẩu tại các quận nội thành. Vậy là trong khi còn rất đông người có nhu cầu ở Gia Lâm lại không được mua dù có nhu cầu.
Dự án nhà thu nhập thấp Đặng Xá (Gia Lâm) đang ế vì quy định chỉ người có hộ khẩu nội thành mới được mua.
Theo báo cáo của chủ đầu tư dự án Đặng Xá, trong số 306 hồ sơ hợp lệ, chủ yếu ở các quận Long Biên, Hoàn Kiếm, Đống Đa, Ba Đình, Hai Bà Trưng, Hoàng Mai, còn ở Thanh Xuân có 17 người, Tây Hồ có 12 người và Hà Đông chỉ có 7 người.
Chị Hương, một người đang làm việc ở Hà Đông bảo rằng nếu lần này chưa đến lượt mua nhà ở Kiến Hưng thì sẽ lại chờ và đi tìm nhà ở dự án khác chứ không đăng ký ở dự án Đặng Xá bởi vợ chồng đều có việc làm ổn định ở Hà Đông, hai đứa trẻ một học tiểu học, một đi mẫu giáo, vì thế nếu sang Đặng Xá ở thì hàng ngày sẽ mất ít nhất 2 tiếng đi về, còn nếu tắc đường thì hết 3-4 tiếng là bình thường, hàng tháng chỉ tiền đổ xăng xe máy đã đội lên một khoản chi phí đáng kể, chưa kể phải chuyển chỗ học cho con là cả một vấn đề không đơn giản, "nếu nhà ở Đặng Xá rẻ hơn thì có khi còn cố mua, đằng này giá nhà ở hai dự án này là như nhau".
Trong khi đó, cả tháng nay vợ chồng anh Tuấn chị Hương, hiện đang thuê nhà chỉ cách dự án Đặng Xá có hơn 1 cây số dù rất muốn mua nhà tại đây nhưng vì không thuộc diện "cấp phép" của thành phố nên đành đứng nhìn. "Có người mách tôi xem có người thân nào có hộ khẩu ở nội thành thì xin cho nhập khẩu vào để đủ tiêu chuẩn. Nhưng cả hai vợ chồng đều dân tỉnh lẻ về nên chẳng có người họ hàng nào, đành chịu".
Để giải quyết bất cập này, mới đây, Công ty Đầu tư phát triển hạ tầng Viglacera - Chủ đầu tư dự án Đặng Xá, đã phải làm văn bản gửi UBND TP Hà Nội đề nghị mở rộng đối tượng mua nhà tại dự án này bởi đối tượng có nhu cầu mua nhà ở thu nhập thấp trên địa bàn quận Gia Lâm rất nhiều, công chức, công an, bộ đội và họ thực sự là những người chưa có nhà ở thì lại không được mua, và cũng gây ra những bức xúc cho chính những người đến đăng ký mua vì không có hộ khẩu nội thành thì không được đăng ký mua.
Xem ra câu chuyện về nhà cho người thu nhập thấp sẽ còn là câu chuyện dài kỳ chưa có hồi kết. Nhưng thôi, xin những người đang xếp hàng chờ mua nhà thu nhập thấp hãy cứ yên tâm và hy vọng rồi đến một ngày mình sẽ có một nơi để "an cư lạc nghiệp" trong một ngôi nhà nhà thu nhập thấp dù rằng giá… không thấp